Waarom je zo slecht bent in het kiezen van een Tinderdate

DOOR LAURA SELS. Het datinglandschap is veel complexer dan vroeger. Mensen ontmoeten elkaar niet alleen meer op de ouderwetse manier, maar ook via datingapps en websites, sociale media, en speeddatingevenementen. Dit geeft hen niet alleen veel keuze, maar zorgt er ook voor dat ze vaak heel snel mensen beoordelen, met verrassende gevolgen.

Laura Sels heeft net haar doctoraat verdedigd over emotionele processen in romantische relaties, en is in December begonnen aan de universiteit in Zürich, Zwitserland.
pasfoto

Laura Sels

Iedereen kent wel een vrijgezel die op Tinder zit. Niet verwonderlijk: de app heeft ondertussen al meer dan 50 miljoen gebruikers. Al swipend kiezen mensen tussen verschillende mogelijke dates, en als de ene hen niet aanstaat, is de volgende mogelijkheid maar één swipe veraf. Die manier van presenteren, waarbij je de ene mogelijke partner na de andere te zien krijgt, noemen we ‘expliciete sequentiële presentatie’. Ook op andere datingapps and datingwebsites is er een expliciete sequentiële presentatie van mogelijke partners, net zoals op speeddatingevenementen, waarbij mensen op één avond heel wat mogelijke partners ontmoeten. Ideaal, toch? Deze datingmarkt kan echter ook allerlei ongevraagde neveneffecten hebben.

“Nope. Nope. Meh. Yes! Maybe.”

affection-bed-bedroom-1571143Eén van die neveneffecten is de invloed van de voorgaande ontmoeting. Wanneer mensen een oordeel maken (bijvoorbeeld: “vind ik deze persoon aantrekkelijk?”) baseren ze zich vaak op relatieve informatie, waarbij ze de persoon aftoetsen aan één of andere vergelijkingsstandaard. Die standaard bestaat uit informatie die op dat moment beschikbaar is in het geheugen. Dat is zowel chronische informatie (informatie die continu beschikbaar is), als tijdelijk beschikbare informatie, die uit de rechtstreekse omgeving komt. Concreet: wanneer mensen verschillende mogelijke partners na elkaar moeten beoordelen, gebruiken ze de informatie van de vorige partner onbewust om een oordeel over de volgende te vellen. Dat kan twee verschillende gevolgen hebben: assimilatie- of contrasteffecten.
Wanneer er een assimilatie-effect optreedt, is het uiteindelijke oordeel in lijn met de voorafgegane informatie. Iemand die na een aantrekkelijk persoon komt, wordt dan als knapper beoordeeld, en omgekeerd, iemand die na een onaantrekkelijke persoon komt, wordt als onaantrekkelijker beoordeeld.
Bij contrasteffecten, je raadt het, contrasteert het oordeel met de voorafgegane informatie. Iemand die na een aantrekkelijke persoon komt, wordt dan als onaantrekkelijker beoordeeld, en omgekeerd, iemand die na een onaantrekkelijke persoon komt, wordt net als aantrekkelijker beoordeeld.

Speeddating: contrast en assimilatie

administration-adult-african-1089563Contrast- en assimilatie-effecten zijn recent voor het eerst in seriële dating contexten onderzocht, met name in speeddating. Speeddating-onderzoek is een geweldige manier om romantische processen te onderzoeken, omdat het real life is met echte gevolgen voor de deelnemers, terwijl storende factoren toch goed onder controle kunnen gehouden worden.
Zoals jullie wellicht wel weten, ontmoeten op een speeddating evenement verschillende mannen en vrouwen zo’n 10 à 15 potentiële datingpartners waar ze om de beurt een kort gesprek/date mee hebben. Na elk gesprek beoordelen ze deze gesprekspartner, en op het einde van de avond kiezen ze wie ze willen terugzien.
Uit zulk onderzoek bleek dat mannen minder vaak kiezen om iemand terug te zien, wanneer die persoon na een zeer fysiek aantrekkelijke persoon komt: hier zien we dus contrasteffecten. Bij vrouwen valt dan weer op dat de aantrekkelijkheid van de vorige interactiepartner geen invloed uitoefent op de beoordeling van een nieuwe partner.

Emoties als kompas?

In eigen speeddating onderzoek onderzochten we of de gemoedstoestand van mensen bij het aangaan van een gesprek ook de aantrekking voor de gesprekspartner zou kunnen beïnvloeden. Je zou hier zowel bewijs voor contrasteffecten als voor assimilatie kunnen verwachten. In psychologisch onderzoek is het al vaak aangetoond dat mensen mood-congruent judgments maken: ze maken een beoordeling die in lijn is met hoe ze zich eerder voelden, omdat ze letten op elementen die hun gemoedstoestand onderhouden. Als je jezelf bijvoorbeeld goed voelt, zal je meer aandacht hebben voor positieve kanten van jouw gesprekspartner, en daardoor een positiever oordeel maken. Toch kan het ook zijn dat er contrasteffecten optreden: zeker wanneer je gemoed beïnvloed zou zijn door een andere potentiële partner.

We vonden ook hier vooral bewijs voor contrasteffecten. Hoe vrolijker mensen waren bij het starten van de interactie, hoe negatiever ze hun gesprekspartner achteraf beoordeelden. Hoe slechter ze zich voelden bij het ingaan van de interactie, des te positiever ze hun gesprekspartner achteraf beoordeelden. Opnieuw waren de contrasteffecten vooral zichtbaar bij mannen, voor wie meer negatieve emoties voorafgaand het gesprek de kans vergrootten dat ze aan het einde van de avond voor hun gesprekspartner kozen. Het effect van positieve emoties was verdwenen tegen het einde van de avond. Ook al duurde de invloed van deze contrasteffecten niet lang, mensen vormen zich zeer snel een oordeel over nieuwe personen (zeker via de moderne datingmiddelen zoals Tinder), en die oordelen bepalen of ze starten en verder gaan met het interageren met een persoon.

Ook al duurde de invloed van deze contrasteffecten niet lang, mensen vormen zich zeer snel een oordeel over nieuwe personen, en die oordelen bepalen of ze starten en verder gaan met het interageren met een persoon.

Op basis van dit onderzoek is het dus aan te raden om iets langer stil te staan bij jouw keuze, en niet meteen een oordeel te vormen als je verschillende personen gezien of ontmoet hebt. Zo heeft de volgorde waarin je iemand ontmoette, geen onbedoeld effect op het oordeel over deze persoon. Of, als je iemand ziet staan op een feestje die je aantrekkelijk vindt, kan je hier net heel geslepen gebruik van maken en deze persoon aan spreken wanneer hij/zij net een gesprek had met een duidelijk onaantrekkelijk of oninteressant persoon.

Deze onderzoeken illustreren dat iets waar je vaak niet bij stil staat en dat in vele gevallen zelfs niet gecontroleerd kan worden, een invloed kan hebben in sequentiële datingsettings: de volgorde van personen die je te zien krijgt via Tinder of datingwebsites, of tijdens speeddates. Toch kan dit dus gevolgen hebben voor de romantische processen die zich ontvouwen. Bovendien gaan mensen in zulke settings, waarbij ze partners zij aan zij vergelijken, vaak letten op zaken die eigenlijk niet van belang zijn bij het effectief aangaan van een relatie.

Judging the book by the cover?

Zo heeft ander speeddating onderzoek recent aangetoond dat mensen in grotere groepen meer nadruk gaan leggen op oppervlakkige en gemakkelijk te beoordelen eigenschappen, zoals iemands grootte of job. Dat is ook het geval wanneer mensen online door datingprofielen scrollen. Hierdoor worden mensen die in het algemeen als aantrekkelijk worden beschouwd vaker geselecteerd in sequentiële settings. Mensen die echter goed bij de specifieke beoordelaar zouden kunnen passen, worden sneller afgewimpeld. Veel van de eigenschappen waar men in sequentiële settings op let, zullen namelijk niet noodzakelijk helpen om een persoon effectief leuk te vinden als men hem/haar alleen ontmoet, of belangrijk blijken in een echte relatie. Op die momenten, wanneer de persoon op zichzelf geëvalueerd wordt, spelen immers heel andere dingen een rol, zoals bijvoorbeeld humor en zorgzaamheid. Ook dit onderzoek suggereert dus dat het beter zou zijn om potentiële partners op zichzelf te beoordelen, in plaats van meerdere partners na elkaar.

Mensen die echter goed bij de specifieke beoordelaar zouden kunnen passen, worden sneller afgewimpeld.

Less = more?

Ten slotte kunnen zulke settings ook nog eens zorgen voor keuzestress. Speeddating onderzoek toonde aan dat mensen, en voornamelijk vrouwen, in grotere speeddating groepen proportioneel gezien voor minder potentiële partners op het einde van de avond kiezen dan bij kleinere groepen. Doordat men te veel verschillende opties heeft, heeft men het moeilijk om alle informatie goed te kunnen verwerken, en effectief een beslissing te maken. Uiteindelijk kiest men daarom liever niet. In romantische relaties specifiek, is het bovendien al vaak aangetoond dat een grotere gepercipieerde beschikbaarheid van alternatieve partners ervoor zorgt dat mensen zich minder willen verbinden aan één partner.

Slow dating?

Leidt de huidige focus op kwantiteit dus wel tot de gewenste gevolgen? Bepaalde voordelen, zoals de toegang tot potentiële partners die men anders niet of veel moeilijker zou hebben, zijn onmiskenbaar. Maar tegelijk wordt er misschien te weinig stilgestaan bij mogelijke valkuilen, zoals de grotere invloed van irrelevante zaken en keuzestress. Misschien is slow dating, het dating equivalent van slow food, wel een oplossing. Steeds meer relatie-experten pleiten voor een verschuiving van kwantiteit naar kwaliteit. Ze benadrukken het belang van de tijd nemen om iemand te leren kennen (bijvoorbeeld altijd op een tweede date gaan) en een terugkeer naar meer traditionelere datingmethoden. De app “Once” speelt expliciet in op deze opkomende trend. Deze app geeft je één match per dag, speciaal voor jou geselecteerd door zogenaamde experts (al zitten hier ook weer heel wat valkuilen aan, maar dat zal voor een andere blog zijn).
Het lijkt me alvast zinvol om niet continu te oordelen, te vergelijken, en naar een perfecte match te zoeken, maar jezelf vooral af te vragen of je je bij één bepaalde persoon goed voelt.


Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s