‘Betalen om te publiceren’ maakt onderzoekers monddood

DOOR KARIN HANNES. De Open Access-beweging heeft komaf gemaakt met de extreem hoge abonneekosten voor wetenschappelijke tijdschriften. Wetenschap is nu weer voor iedereen toegankelijk. Ideale wereld? Toch niet, want onderzoekers wordt nu gevraagd zelf te betalen voor hun publicaties. Dit creëert problematische ongelijkheden binnen de universiteit, tussen zij die over het geld beschikken om hun stem te laten horen, en zij die noodgedwongen andere wegen moeten zoeken.

Lees verder

Russische straaljager neergeschoten door Turkije: wat vertelt de wetenschap ons?

DOOR TOM VAN DOORSSELAERE EN GIOVANNI LAPENTA. Dinsdagochtend werd een Russische straaljager neergeschoten door Turkse jets aan de grens van Turkije en Syrië. De Turkse luchtmacht deelde mee dat dat kwam door een schending van het Turkse luchtruim: het Russische toestel was volgens hen 17s lang in hun gebied, en dat ze vele malen gewaarschuwd werden. Rusland zegt dat het vliegtuig boven Syrië werden neergeschoten en toont een alternatieve kaart. Met wetenschappelijke argumenten tonen we aan dat zowel het verhaal van de Turken en de Russen fouten bevat. Lees verder

Wormen in de troonzaal: wat één eiwit uit koninginnengelei kan betekenen voor mens en dier

DOOR PIETER VAN DE WALLE. In de bijenkorf heerst een absolute monarchie: de koningin is groter dan de werksterbijen, leeft tien keer langer en legt tot 1.500 eieren per dag. Dat heeft wetenschappers al jaren lang geïntrigeerd. Hoe komt het dat sommige bijen uitgroeien tot koninginnen en anderen niet? Het antwoord heeft voor één keer niets met genetica te maken, maar alles met voeding. Larven die koninginnen zullen worden, krijgen een speciale soort voeding voorgeschoteld: koninginnengelei. Deze gelei heeft de kracht om de levensduur, vruchtbaarheid en grootte van een organisme drastisch te veranderen. Een vraag die elke futurist zich dan met fonkelende ogen stelt: geldt dat ook voor andere dieren? …En hoe zit dat dan met mensen?

Lees verder

Water zuiveren met plastic afval

DOOR JAN FOCKEDEY. Watertekort is één van de belangrijkste wereldproblemen. Een veelbelovende oplossing is het zuiveren en direct hergebruiken van afvalwater. Membraanfiltratie is hiervoor een uitstekende techniek, maar de kostprijs van de membranen is nog te hoog om de techniek op grote schaal toe te passen. Mijn thesisonderzoek stelt een technologisch vernieuwende oplossing voor: de ontwikkeling van goedkopere, ecologische membranen door ze te produceren uit … plastic afval.

Lees verder

Wie verdient er steun van onze welvaartsstaat?

DOOR TIJS LAENEN. Sinds de economische crisis van 2008 en de meer actuele vluchtelingenstroom, is het besef dat er steeds minder te verdelen valt over een almaar groeiende bevolking sterk doorgedrongen. De vraag aan wie de schaarse publieke middelen het best toebedeeld worden, wint andermaal aan belang. U hebt er ongetwijfeld een mening over, en u hebt er allicht al menigmaal over gedebatteerd met vrienden en familie. Maar de weg van de huiskamer naar de Wetstraat is lang en beslist niet ongevaarlijk: de boodschap van de man in de straat bereikt heus niet altijd zijn bestemming. Wetenschappelijk onderzoek naar de publieke opinie draagt het potentieel in zich om de kloof tussen burger en overheid mede te dichten. Politici die zich er door laten informeren en inspireren, tekenen allicht een sociaal beleid uit met een breed maatschappelijk draagvlak. Maar schetsen de bestaande wetenschappelijke studies wel een zo getrouw mogelijk beeld van de reële welvaartsattitudes van burgers?

Lees verder